Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma yakmadan girişmek doğru olur, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu elinize bir referans noktası verir özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Bu aşamada no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ve romeo julieta no. 2 tekli gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen koku ne kadar belirgin ise yoğunluk o kadar yüksek demektir hem de bu basit adım bütün notları daha güvenilir bir temele oturtur. Notu o anda yazmak gerekir, zira hafıza kısa sürede silikleşir. Her çubuğu iki kez denemek hatayı azaltır zira gürültülü ortamlarda ince notalar çabucak kaçırılır. Aroma gücü tek başına iyilik ölçüsü sayılmaz; sadece gücü gösterir. Kısacası ilk tadımda acele etmemek ve ölçütleri önceden belirlemek en doğru yol olur. Ölçüt netleşince her puro aynı cetvelle değerlendirilir ve yorumlar birbiriyle destekler. Değerlendirme esnasında telefon kenarda kalırsa dikkat güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek seferde değerlendirmek doğru olmaz ayrıca baştan davranıp hüküm vermek kolay yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde tat genellikle hafif ama temiz gelir tabii ki bu düzen her çubukta aynen geçerli olmayabilir. No. 3 tubos tadım notları gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer zira asıl tat çoğu zaman burada saklıdır. İkinci evrede yoğunluk çoğu zaman zirveye yaklaşır ve notalar koyulaşır hem de genellikle ilk birkaç çekişten edinilen izlenim eksik olur. Petit churchills neye benzer gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş görülür nitekim bu sebeple sakin ilerlemek ödüllendirir. Sonlara doğru sıcaklık arttığından acımsı notalar baskın olabilir nitekim ısınmış tütün asıl tadını ancak ortalarda gösterir. Üç evre için ayrı bir puan vermek daha adil sonuç sağlar. Bölümlerin geçişi çoğu zaman keskin değildir, o nedenle yaklaşık olarak üçe bölmek yeterlidir. Geçişleri fark etmek adına nefes sıklığını sabit tutmak gerekir. Art arda nefes almak sıcaklığı artırır ve tadı bozar.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha net kılar mutlaka aynı aydınlatma ve sakin bir köşe tercih edilmelidir. Birden beşe uzanan bir skala çoğu kişi için yeterlidir bu da değerlendirmeleri kişiden kişiye daha tutarlı kılar. Bir hafif aromayı, 5 de ağızda uzun süre kalan yoğun aromayı gösterir bu sayede odak dağılmaz ve not kalitesi artar. Romeo y julieta petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle alt basamaklarda kalır ve sonradan bakıldığında neyi kastettiğiniz hemen anlaşılır. Petit julietas 25'lik benzeri aynı boydaki bir kutu de tatlı tonları yüzünden benzer bir puan alabilir yoksa aynı ürün iki ayrı not çıkarabilir. Puanı yazmadan önce en az üç nefes yapmak şarttır diğer taraftan ondalık notlar vermek gereksiz bir yük getirir. Skalayı her seferinde değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Skalanın ortası genellikle tercih edilen değerdir, çünkü dengeli çubuklar büyük kısmını kapsar. Uçlardaki puanlar yalnızca belirgin durumlarda kullanılmalıdır. Böylece not defteri ayırt edici kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, dumanın hızını hem de aroma gücünü doğrudan etkiler bu yüzden yanış hattının düzgün gitmesini de izlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk hızla ısınır, bu yüzden baharatlı notalar çabuk öne çıkar nitekim dar çaplılarda ısı artışı çok daha hızlıdır. Petit royales aroma profili benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca gözlemlersiniz ısınma hızı de aromayı hemen değiştiren bir etkendir. Geniş çaplı gövdelerde çekiş daha serin akar ama notalar daha geç belirir hem de bu çabukluk aromanın algılanma süresini daraltır. Romeo julieta regalias londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir küllenme düzensizse not kısmına eklenmelidir. Yavaş yanış tadı daha okunur yapar ama gücünü düşürmez aksine kalın çubukta duman daha uzun bir süreye dağılır. Bu yüzden çapı kayıtlara yazmak gerekir. Farklı kalınlıklarda iki çubuğu aynı oturumda tadarken önce dar çaplıyı ardından kalını içmek iyi olur. Bu şekilde güçlü tat hafif olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki bekleme zamanı en az yarım saat olmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Lezzet iki yoldan gelir: damaktaki tat ve burnun duyduğu aroma hâlbuki bu iki kanal karşılıklı tamamlar ama aynı şey değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek adına bu iki kanalı ayrı kaydetmek gerekir bu fark başta küçük gelse de yorumları oldukça değiştirir. Dumanı dudaktan verirken burundan yavaşça çıkarmak retrohale denemesidir mesela hafif bir soluk aromayı çok geniş gösterir. Short churchills tadım notları gibi kremsi bir robusto bu yöntemle koku tarafını net verir ayrıca nezle halindeyken yapılan değerlendirmeler sağlam olmaz. Short sports tadım notları gibi ince bir çubuk ise kuru notayı daha hızlı geçirir sert bir çekiş ise narin notaları örter. Yoğunluk damakta zayıf ama burunda belirgin olabilir benzer biçimde ağır bir öğünden hemen sonra duyarlılık azalır. Bu iki notu yan yana koymak öğretici olur; Bu iki notu ayırmak yanılgıyı önler. Yeni başlayan tadımcılar açısından ilk adımda burundan algılanan ipuçlarına bakmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça damak tarafı de ayrıntı göstermeye başlar. Farklı aromaları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak algıyı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız doyduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan zayıf hissedilir üstelik öğün arasında deneme yapıyorsanız bu önlem iyice değer kazanır. Bu yüzden her çubuktan sonra oda sıcaklığında bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem yoğunluğun olduğu gibi görmenizi sağlar. Wide churchills aroma profili benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su yeterlidir çünkü doymuş bir ağız en belirgin notayı dahi soluk hissettirir. Sade kahve kavrulmuş notalarını öne çıkarır, şekerli içecek ise onları gölgeler üstelik buzlu sıvılar dili duyarsızlaştırır ve tat hissini düşürür. Puritos serisi nasıl içilir benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası su ile daha temiz anlaşılır bu yüzden hazırlık adımı atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her tadımda aynı seçmek karşılaştırmayı bozmaz gerçekten yoğun şekerli içecekten hemen sonra baharatlı tonlar gerçekte olduğundan güçlü hissedilir. Doyduktan hemen sonra tadım denemek önerilmez. Su ve kahve haricinde sade çay de kullanılabilir; önemli olan içeceğin sade olmasıdır. Ağız temizlendikten ardından birkaç dakika ara vermek faydalıdır. Aceleyle girişilen tadım çoğunlukla hatalı sonuçlanır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo ölçüsünde yanış kısa olduğundan aroma değişimi daha dar bir aralıkta kalır ayrıca başlangıç notu bu boylarda çabucak kaybolabilir. Dolayısıyla ilk çekişler ile son çekişler arasındaki oynamayı yakalamak özen ister bu sebeple küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne göre daha dikkatli incelenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır böylece yoğunluğu gözlemeyi rahatlatır zira her nefesin ağırlığı daha fazladır. Teneke kutulu mini sigarillo benzeri mini ölçü de kakao tonunu hızla gösterip biter çünkü geçiş dakikalar değil saniyeler içinde olup biter. Kısa çubuklarda iki çubuk tadmak tek çubuktan daha sağlam sonuç sunar bu sebeple sakin ve eşit aralıklı çekiş tercih edilir. Kutu aroması başlangıçtaki ilk izlenimi belirler bu nedenle not almayı çubuk yanarken değil de bitişten hemen sonra denemek kolaylık sağlar. Bunu ayrı kaydetmek iyidir. Boy kısaldıkça tat ayrıntısı daralır, ama güç hissi aynı kalabilir. Bu nedenle küçük çubuk notlarını büyük boy kayıtlarıyla doğrudan karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bir sayfa kullanmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir deneme yoğunluk hakkında kesin bir fikir sunmaz yani her tadım bir öncekinin üzerine eklenir. Ruh hali, ortam ile saat izlenimi değiştirir bu alışkanlık birkaç denemeden ardından gözle görülür fayda verir. Bu yüzden basit bir not defteri tutmak işe yarar aksi takdirde aynı notalar her seferinde yeniden öğrenilir. 20 aniversario yoğunluğu nasıl benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde sedir tonu değişiyor mu görülür ayrıca aynı ürüne dönüp bakmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu neye benzer gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu durum zaman kaybına neden olur. Tarih, puro ismi ile not deftere girilmelidir gerçekten ilk notlar ileride okunduğunda şaşırtıcı sapmalar barındırır. Puanlar arasında iki puandan çok sapma çıkıyorsa şartlar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçütünüz netleşir. Kayıtta öz cümleler ayrıntılı paragraflardan daha kullanışlıdır. Mesela orta bölüm belirgin sedir kokusu gibi bir not yeterli sayılır. İleride bakıldığında net kalmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Dolgunluk, dumanın ağızdaki dokusunu tarif eder; aroma gücü de tatların belirginliğidir çünkü bu iki ölçüt aynı yönde hareket etmek zorunda olmaz. İkisi sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayırmak sonuçta daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. El principe aroma profili benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sedir notasını belirgin verebilir mesela ağır bir duman sönük bir tatla gelebilir. La cabaña nasıl içilir gibi dengeli bir kutu ise orta gövdeyle badem tonunu yüksek taşır kaldı ki dolgun bir içim aromasız de kalabilir. Yani hafif içimli bir çubuk yüksek aroma verebilir aksi hâl da geçerlidir. Farkı görmek için iki ayrı not yazmak işe yarar bu sebeple tek ifadeyle güçlü yazmak yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Gövdeye bakarak aroma gücünü tahmin etmek yanıltır. Aynı gövdeli iki ürün arasında yoğunluk ayrımı aramak hassas bir iştir. Bu yeteneğin ilerlemesi sabır ile düzenli kayıt almayı gerektirir. Sonuçta en iyi ölçüt kişisel tercihiniz olacaktır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Oda, yoğunluk algısını en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en sağlam değerlendirme şartları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir havada çubuk hızlı yanar böylece baharatlı notalar abartılır bu sebeple ortam koşullarını de deftere eklemek akıllıca olur. Aşırı nemli havada de duman ağırlaşır hem de lezzet silikleşir ısı de tütünün yanma hassasiyetini etkileyen başka bir etkendir. Ahşap kutulu tok puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun tuttuğu durumu dikkate almak gerekir aksi halde farklı günlerde ortaya çıkan puan farkı üründen sanılabilir. Tadımda magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse fark daha doğru görülür tadım günü planlarken bunu unutmayın. Havalandırma odadaki kokuları azaltır, yoğun koku de koku duyusunu şaşırtır oysa gerçek neden çoğu zaman odadaki hava ya da koku çıkar. Değerlendirmeyi her seferinde benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yöntemdir. Havasız bir ortamda duman yoğunlaşırsa ikinci denemenin tadı hatalı algılanabilir. Kapı açıklığı sağlamak çoğu zaman işe yarar. Rüzgar fazla sertse yanış yapısı bozulur.